Dofinansowanie dla placówek POZ – FEnIKS, nabór III: kto może otrzymać grant i na jakie wydatki?
O dofinansowanie w ramach projektu grantowego „Wsparcie podstawowej opieki zdrowotnej (POZ)” programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) ubiegać się mogą podmioty lecznicze udzielające świadczeń w ramach POZ i posiadające albo zobowiązujące się posiadać najpóźniej w dniu podpisania umowy o powierzenie grantu: umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia.
Grant można przeznaczyć na trzy kategorie inwestycji: zakup sprzętu i wyposażenia medycznego, zakup sprzętu serwerowo-sieciowego oraz oprogramowania, a także roboty budowlane w obrębie budynku służącego udzielaniu świadczeń.
Wysokość wsparcia w przeliczeniu na jedno miejsce udzielania świadczeń waha się od 300 000 zł do 600 000 zł w zależności od liczby pacjentów na liście aktywnej lekarzy POZ, a dla podmiotów poszkodowanych w powodzi z września 2024 r. wynosi do równowartości 200 000 EUR (840 660 zł).
Jakie są cele grantu FEnIKS dla POZ i kiedy ruszy nabór III
Projekt grantowy „Wsparcie podstawowej opieki zdrowotnej (POZ)” jest realizowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Cztery główne cele projektu to: zwiększenie dostępności do świadczeń POZ, wsparcie inwestycyjne rozwoju POZ, podniesienie efektywności systemu ochrony zdrowia oraz odbudowa potencjału podmiotów POZ poszkodowanych w wyniku powodzi z września 2024 r.
Nabór III FEnIKS POZ – czego można się spodziewać
Według nieoficjalnych zapowiedzi nabór III jest planowany jest w okresie lipiec-wrzesień 2026 r. Z perspektywy organizacyjnej oznacza to, że podmioty rozważające aplikowanie do tej niepowtażalnej okazji pozyskania dofinansowania powinny rozpocząć przygotowania już teraz.
Dla zarządzających placówkami POZ to istotny sygnał: okres od czerwca do połowy sierpnia to realne okno czasowe na rozeznanie rynku, opracowanie Harmonogramu Realizacji Przedsięwzięcia (HRP) i kompletowanie załączników, których nie da się przygotować w ostatniej chwili.
Kto może ubiegać się o grant – katalog beneficjentów dotacji dla POZ 2026
Wnioskodawcą może podmiot leczniczy w rozumieniu ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, który realizuje świadczenia POZ z zakresu co najmniej lekarza POZ. Posiadanie umowy z NFZ na świadczenia POZ jest warunkiem koniecznym do podpisania umowy o powierzenie grantu. Co istotne w momencie składania wniosku umowa z NFZ nie musi być jeszcze zawarta; wystarczy zobowiązanie do jej zawarcia najpóźniej w dniu podpisania umowy o grant.
W praktyce katalog uprawnionych obejmuje:
– niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej (NZOZ) prowadzące poradnie POZ
– spółki prawa handlowego prowadzące przychodnie i centra medyczne POZ
– praktyki lekarskie wpisane do rejestru podmiotów leczniczych realizujące świadczenia POZ
– samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej (SP ZOZ) świadczące POZ
– praktyki grupowe lekarzy rodzinnych zarejestrowane jako podmioty lecznicze posiadające kontrakt z NFZ
Wymogi dotyczące statusu prawnego i finansowego
Podmiot będący przedsiębiorcą: zarówno na dzień złożenia wniosku, jak i na dzień podpisania umowy musi spełniać następujące warunki:
– prowadzić aktywną działalność gospodarczą
– nie mieć zawieszonej działalności
– nie być w trakcie rozwiązania spółki na podstawie Kodeksu Spółek Handlowych
– nie być uczestnikiem postępowania upadłościowego lub restrukturyzacyjnego
– nie znajdować się w rejestrze podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania dofinansowania, o którym mowa w art. 210 ustawy o finansach publicznych
Wnioskodawca jako podmiot poszkodowany w powodzi
Odrębną kategorię wnioskodawców stanowią podmioty POZ dotknięte skutkami powodzi z września 2024 r. na obszarach objętych aktami wykonawczymi do ustawy z 11 sierpnia 2011 r. o szczególnych zasadach odbudowy.
Warunkiem ubiegania się o grant w tej ścieżce jest przedstawienie zaświadczenia od organu administracji rządowej lub samorządowej, czyli właściwego wojewody lub jednostki samorządu terytorialnego, potwierdzającego poniesienie szkody w danym miejscu udzielania świadczeń.
Na jakie inwestycje można otrzymać dofinansowanie
Zakres rzeczowy grantu, określony w załączniku nr 1 do Procedury grantowej oraz w szczegółowych wytycznych do wydatków, obejmuje trzy główne kategorie. Kluczowa zasada: zaznaczenie we wniosku pozycji spoza zamkniętego katalogu lub wskazanie w części opisowej prac niekwalifikowalnych skutkuje negatywną oceną wniosku bez wezwania do poprawy.
Sprzęt i wyposażenie medyczne
To najszersza kategoria, obejmująca m.in. urządzenia diagnostyczne i monitorujące dla potrzeb gabinetu lekarza POZ, pielęgniarki POZ oraz położnej POZ. Wśród pozycji wymienionych w wykazie znajdują się:
– aparaty diagnostyczne: USG przenośne i wszechstronne, EKG, w tym mobilny, spirometr, holtery ciśnieniowy i EKG, kardiotokograf, aparaty do szybkiej diagnostyki, np. CRP
– urządzenia podstawowe gabinetu: pulsoksymetr, otoskop, dermatoskop, glukometry, stetoskop zwykły, internistyczny i pediatryczny, e-stetoskopy
– sprzęt rehabilitacyjny: bieżnia i ergometr do prób wysiłkowych, system wysiłkowy do badań EKG
– wyposażenie ginekologiczne i pediatryczne: fotel ginekologiczny z regulacją wysokości, detektor tętna płodu, waga medyczna dla niemowląt
– wagi i sprzęt antropometryczny: waga ze wzrostomierzem, waga dla osób niepełnosprawnych, platformowa z uchwytami, waga z analizatorem masy ciała
– wyposażenie pomocnicze: wózki inwalidzkie dla dorosłych i dzieci, nosze dla osób z nadwagą, kozetki, stoły do badania niemowląt, meble medyczne do gabinetów, poczekalni i rejestracji
– urządzenia sanitarne i bezpieczeństwa: lodówka z monitoringiem temperatury, dopuszczalna jest chłodziarka farmaceutyczna z czujnikiem temperatury, oczyszczacz powietrza, lampa UV bakterio- i wirusobójcza, lampa diagnostyczna bezcieniowa
Sprzęt serwerowo-sieciowy, komputerowy i oprogramowanie teleinformatyczne
Kategoria cyfryzacji obejmuje infrastrukturę IT niezbędną do prowadzenia działalności leczniczej, w tym do realizacji opieki koordynowanej oraz archiwizacji dokumentacji medycznej. Wśród pozycji kwalifikowalnych znajdują się:
– serwery backupowe wraz z oprogramowaniem serwerowym i backupowym oraz macierzą dyskową; kopie zapasowe mogą być przechowywane poza MUŚ – zgodnie z wymogami Narodowego Standardu Cyberbezpieczeństwa NSC 800-53
– urządzenia sieciowe: przełączniki LAN/SAN, routery, firewalle, IDS/IPS, punkty dostępowe
– zestawy komputerowe, stacjonarne i All in One, wraz z systemem operacyjnym OEM oraz laptopy z podstawowymi funkcjami umożliwiającymi kontakt z pacjentem
– urządzenia podtrzymujące zasilanie, czyli UPS-y do serwerów i komputerów wraz z oprogramowaniem
– urządzenia wielofunkcyjne: drukarki, skanery, urządzenia do rejestracji obrazu i drukarki do USG
– oprogramowanie systemu dziedzinowego do udzielania i rozliczania świadczeń, w tym do realizacji opieki koordynowanej, z licencją nie krótszą niż okres trwałości projektu
– chatboty do rejestracji pacjentów, przy czym kwalifikowalny jest zakup licencji, z wyłączeniem opłat abonamentowych
– tablety i smartfony z funkcjami niezbędnymi do kontaktowania się z pacjentem
– centralka telefoniczna z obsługą IVR i kolejkowaniem połączeń, analogowa, ISDN, VoIP, DECT lub systemowa – z wyłączeniem centralek wirtualnych
Roboty budowlane w zakresie infrastruktury POZ
Trzecia kategoria dotyczy prac w obrębie istniejących pomieszczeń, służących dostosowaniu i poprawie funkcjonalności do poszerzanych świadczeń zdrowotnych. Roboty te nie mogą zmieniać kubatury budynku ani wymagać dodatkowych pozwoleń lub zgód budowlanych, z wyjątkiem podmiotów poszkodowanych w powodzi, dla których obowiązuje rozszerzony katalog. Do prac kwalifikowalnych zaliczają się:
– remont ścian i podłóg, w tym malowanie, gruntowanie, położenie antypoślizgowej wykładziny, glazury i terakoty
– wymiana drzwi wewnętrznych, stolarki okiennej i drzwiowej wewnętrznej
– modernizacja instalacji elektrycznej wewnętrznej, w tym wymiana oświetlenia na energooszczędne typu LED
– modernizacja instalacji wodno-kanalizacyjnej wewnętrznej, w tym wymiana umywalek, toalet i baterii
– montaż sufitów podwieszanych, lamp i kasetonów sufitowych
– wydzielenie nowych pomieszczeń na potrzeby rozszerzenia działalności leczniczej, w tym stawianie lub burzenie ścian działowych
– modernizacja sieci telekomunikacyjnych wewnętrznych
– zabudowa meblowa wykonywana na zamówienie
– likwidacja progów, obniżenie pulpitu rejestracji do wysokości osoby na wózku inwalidzkim
– montaż automatycznych drzwi wewnętrznych i rolet okiennych
W ramach grantu nie można sfinansować m.in.: zakupu i instalacji klimatyzacji, fotowoltaiki, pomp ciepła, windy lub dźwigu osobowego, wymiany okien i drzwi zewnętrznych, prac na elewacji i dachu, prac ingerujących w kubaturę budynku, dokumentacji technicznej, prac na zewnątrz budynku, takich jak parkingi, schody zewnętrzne i podjazdy, prac w pomieszczeniach niewchodzących w zakres POZ ani prac na częściach wspólnych dzielonych z innymi podmiotami.
Dla podmiotów poszkodowanych w powodzi katalog ten jest istotnie poszerzony i obejmuje m.in. osuszanie budynku, wymianę elewacji, naprawę poszycia dachowego, montaż klimatyzacji i wentylacji oraz prace na zewnątrz.
Wysokość dofinansowania i poziom wsparcia w naborze III FEnIKS POZ
Poziom dofinansowania wynosi 100% kosztów kwalifikowalnych. Wartość grantu na jedno miejsce udzielania świadczeń ustalana jest na podstawie liczby pacjentów na liście aktywnej lekarza POZ według stanu z pierwszego dnia miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Dane te są potwierdzane przez NFZ. Mechanizm bazujący na czterech grupach Grantobiorców przedstawia się następująco:
– Grupa I – do 5 000 pacjentów na liście aktywnej – do 300 000 zł
– Grupa II – od 5 001 do 10 000 pacjentów – do 450 000 zł
– Grupa III – powyżej 10 000 pacjentów – do 600 000 zł
– Grupa IV – podmioty poszkodowane w powodzi, niezależnie od liczby pacjentów – do równowartości 200 000 EUR; w naborze II była to kwota 840 660 zł, przeliczana po miesięcznym obrachunkowym kursie KE z dnia ogłoszenia naboru
Istotne ograniczenie dla podmiotów wielomiejscowych: jeden podmiot, czyli jeden NIP, nie może otrzymać w projekcie wsparcia wyższego niż 200 000 EUR łącznie – wartości grantów z kilku MUŚ podlegają sumowaniu do tego limitu. To kluczowa informacja dla większych sieci medycznych planujących aplikowanie z kilku placówek równolegle.
Koszty kwalifikowalne – co można sfinansować z grantu
Wydatek może zostać uznany za kwalifikowalny tylko wtedy, gdy spełnia łącznie następujące warunki: został przewidziany w umowie o powierzenie grantu, faktyczne poniesienie kosztu nastąpiło najwcześniej po 1 stycznia 2025 lub w okresie realizacji przedsięwzięcia, zakup nastąpił w trybie zgodnym z procedurami zamówień publicznych i zgodnie z Zaleceniami Grantodawcy, a sprzęt jest nowy.
Najczęstsze koszty niekwalifikowalne, na które należy zwrócić uwagę już na etapie planowania:
– wydatki ponoszone w fazie eksploatacji inwestycji, w tym materiały zużywalne, części zamienne, energia, środki chemiczne
– usługi towarzyszące, takie jak instruktaż, instalacja, konfiguracja i szkolenia – jeśli nie stanowią integralnej części zakupu sprzętu
– torby i pokrowce na laptopy
– zakup mebli do pomieszczeń socjalnych i administracyjno-biurowych służących wyłącznie personelowi
– zakup nieruchomości, koszty najmu, dzierżawy i użytkowania
– prace na częściach wspólnych dzielonych z innymi podmiotami
Dla dotacji dla POZ 2026 kluczowa jest również zasada wykorzystania infrastruktury wyłącznie na rzecz świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Gospodarcze, czyli komercyjne, wykorzystanie sprzętu lub pomieszczeń sfinansowanych z grantu nie może przekroczyć 20% zasobów albo wydajności infrastruktury w ujęciu rocznym. Działalność stricte komercyjna z użyciem sprzętu zakupionego w projekcie jest niedopuszczalna.
Kryteria wyboru projektów – na co zwraca uwagę instytucja
Załącznik nr 3 do Procedury grantowej definiuje 18 kryteriów obligatoryjnych ocenianych w formule TAK/NIE oraz 13 kryteriów rankingujących punktowanych. Niespełnienie któregokolwiek kryterium obligatoryjnego oznacza negatywną ocenę wniosku.
Kryteria obligatoryjne
Wnioskodawca musi wykazać między innymi: kwalifikowalność podmiotu, zgodność wartości grantu z grupą Grantobiorców, zgodność zakresu rzeczowego z katalogiem, zgodność z dokumentem strategicznym „Zdrowa Przyszłość. Ramy Strategiczne Rozwoju Systemu Ochrony Zdrowia na lata 2021-2027 z perspektywą do 2030 r.”, spójność z krajowym lub regionalnymi Planami Transformacji, zgodność z Mapami Potrzeb Zdrowotnych, zgodność ze standardem dostępności dla POZ programu „Dostępność Plus”, zgodność z przepisami pomocy publicznej, zdolność do utrzymania projektu przez 5 lat od płatności końcowej, czyli trwałość, zgodność z prawem ochrony środowiska oraz z zasadą „nie czyń poważnej szkody” (DNSH), poprawność identyfikacji wydatków pod kątem kwalifikowalności, zgodność z zasadami równości szans, Kartą Praw Podstawowych UE i Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych, odporność infrastruktury na zmiany klimatu oraz zgodność z klauzulą niedyskryminacyjną.
Każde z tych kryteriów wymaga konkretnego, opisowego uzasadnienia we wniosku.
Kryteria rankingujące – tu rozgrywa się konkurs
O miejscu wniosku na liście rankingowej decyduje suma punktów uzyskanych w kryteriach 19-31. Najwięcej punktów można uzyskać za następujące elementy:
– realizacja świadczeń w budżecie powierzonym opieki koordynowanej – do 10 pkt; 5 grup dziedzinowych = 10 pkt, 4 grupy = 8 pkt, 3 grupy = 7 pkt, 2 grupy = 6 pkt, 1 grupa = 5 pkt
– lokalizacja podmiotu na obszarze z ograniczonym dostępem do POZ – punktacja rośnie od gminy miejskiej, przez miejsko-wiejską i wiejską, aż do tzw. „białej plamy”, czyli gminy bez umowy NFZ na lekarza POZ; zgodnie z załącznikiem nr 3 deklaracja otwarcia placówki na obszarze białej plamy daje najwyższą liczbę punktów w tym kryterium
– kompleksowość projektu dla podmiotów poszkodowanych w powodzi – do 10 pkt za realizację we wszystkich 3 kategoriach zakresu rzeczowego
– zastosowanie elementów GOZ, OZE, efektywności energetycznej i adaptacji do zmian klimatu – do 3 pkt łącznie
– działania z zakresu telemedycyny we współpracy z AOS lub szpitalem – 2 pkt
– kompleksowość świadczeń gwarantowanych, czyli lekarz + pielęgniarka + położna POZ – 2 pkt za wszystkie zakresy, 1 pkt za dwa zakresy
– rozszerzenie diagnostyki, akredytacja w ochronie zdrowia, certyfikat CMJ, rozwiązania ponadstandardowe dla osób z niepełnosprawnościami, plan działań antydyskryminacyjnych, plan działań profilaktycznych, wzmocnienie infrastruktury z elementem cyfryzacji, komplementarność z innymi projektami UE – po 1 pkt każde
Dla zarządzającego placówką oznacza to konieczność strategicznego doboru deklaracji: każda zaznaczona pozycja musi być realnie wykonalna i potwierdzona załącznikami, takimi jak Plan Działań Profilaktycznych, plan działań antydyskryminacyjnych czy dane dotyczące BPOK, ponieważ deklaracje są weryfikowane na etapie realizacji projektu.
Co warto wykonać przed rozpoczęciem naboru
– przeprowadzić analizę potrzeb sprzętowych i infrastrukturalnych placówki w odniesieniu do wymagań opieki koordynowanej oraz Mapy Potrzeb Zdrowotnych
– zweryfikować liczbę pacjentów na liście aktywnej lekarza POZ – to determinuje grupę Grantobiorcy i maksymalną kwotę grantu
– sprawdzić status umowy z NFZ pod kątem okresu trwałości, obecnie do 30.06.2033 r.
– zebrać co najmniej 2 oferty na każdy planowany do zakupu sprzęt oraz na zakres prac budowlanych; zalecenie z dokumentacji wskazuje przyjmowanie do wyceny ceny najwyższej lub średniej z ofert
– opracować Harmonogram Realizacji Przedsięwzięcia (HRP)
– przygotować Plan Działań Profilaktycznych i plan działań antydyskryminacyjnych, jeżeli podmiot zamierza ubiegać się o dodatkowe punkty rankingujące
– zweryfikować umocowanie do reprezentacji w spółkach osobowych i kapitałowych zgodnie z KRS, w spółkach cywilnych podpisać muszą wszyscy wspólnicy, chyba że umowa stanowi inaczej
– zapewnić aktywną skrzynkę do e-doręczeń lub ePUAP – wniosek jest składany elektronicznie
Procedura składania wniosku
Wniosek wypełnia się w aplikacji online udostępnionej przez NFZ, następnie pobiera, podpisuje kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym i wraz z załącznikami wysyła na adres skrzynki e-doręczeń NFZ lub – w przypadku podmiotów niezobowiązanych do posiadania takiej skrzynki – na adres ePUAP dedykowany projektowi.
Dotacje dla POZ 2026 – kontekst strategiczny i wartość profesjonalnego doradztwa
Dla zarządzających placówkami POZ jest to jedna z największych szans inwestycyjnych w bieżącej perspektywie finansowej UE.
Złożoność dokumentacji, restrykcyjne kryteria kwalifikowalności wydatków oraz konieczność wykazania zgodności z licznymi politykami horyzontalnymi sprawiają, że proces aplikacyjny wymaga równoczesnej kompetencji w czterech obszarach: prawa zamówień publicznych, zarządzania projektami, znajomości funduszy europejskich oraz specyfiki POZ.
Wnioski przygotowywane bez profesjonalnego wsparcia często odpadają na etapie weryfikacji formalnej albo tracą punkty w kryteriach rankingujących.
Z perspektywy zarządzania ryzykiem decyzyjnym kluczowe jest rozpoczęcie prac koncepcyjnych jak najwcześniej.
Jeżeli zarządzają Państwo przychodnią lub innym podmiotem leczniczym realizującym świadczenia POZ i rozważają aplikowanie o grant w ramach FEnIKS dla POZ , zachęcamy do umówienia się na konsultację z ekspertem: https://dotacje-online.pl/kontakt/.
Wsparcie pozwoli ocenić potencjał placówki do realizacji projektu, dobrać optymalny zakres rzeczowy i przygotować dokumentację konkurencyjną wobec setek innych wniosków składanych w skali kraju.
